2016/04/09

ANTZUOLAKO LANTOKIAK (I): HILATURAS DE VERGARA

ELIZA OSTEAN IKUS DAITEKE HILATURAS DE VERGARAREN LANTOKIA. ARGAZKI AURREAN BERRIZ BAREÑO LANTOKIA, GAUR ZURRATEGI DENA
1960 URTEKO ARGAZKIA 

“En sesión extraordinaria del día 2 de julio de 1955, el Ayuntamiento de esta villa se planteaba la imperiosa necesidad de promover industrias en esta localidad, en vista de que la población disminuía constantemente, llegando a tener en 1950, un 15% menos de habitantes que en 1890, teniendo que emigrar gran parte de la población laboral a pueblos distantes de la comarca.

Con el mejor ánimo de dar solución a estos problemas, el Ayuntamiento decidió comprar y sacar a concurso un terreno de 5.000 m2 cuyo costo fue superior al Presupuesto anual ordinario del Ayuntamiento.

Como consecuencia de esta acción se estableció la industria Hilaturas de Vergara S.A. que se inauguró el 25 de agosto de 1956, Fiesta de la Patrona de la localidad. Esta industria palió en grande las dificultades apuntadas y fue germen de otras actividades industriales de menor importancia, y ha sido estos 22 años, la columna vertebral de nuestra actividad industrial, conociéndosela como la “Fábrica” por excelencia, teniendo las demás la consideración de talleres”. 

Halaxe hasten da garai hartako alkateak 1979ko ekainaren 6an orduko industria ministroa zenari idatzitako eskutitza, izan ere herrian drama bat bizi zen urte hartan, hau da, jarraitzen du eskutitzak esaten: “se trata de la crisis y cierre de la más importante empresa de esta villa: Hilaturas de Vergara S.A. El paro de los 138 empleados, que supone el 25% de la población laboral de la villa, unido a la circunstancia de que se trata de la Empresa considerada como la más sólida a parte de ser la más antigua y digamos la más nuestra, crea en la población en general un malestar y tensión social por cuya solución suspira este Ayuntamiento con una honda preocupación”. (Legajo 43, Correspondencia del año 1979). 

Helburua lantokiak zeuzkan zorrak ordaintzeko eta berriro martxan jartzeko kreditu politikoa lortzeko erraztasunak ematea. Ondorengoa denok dakigu, 22 bat urte besterik iraun ez zuen lantokia betiko itxi zen. 

 GOIAN, ESKUMAN, HILATURAS DE VERGARA. 
1974 URTEA 

Baina joan gaitezen hasierara. Esan bezala, Antzuolako industrializazioa ezin da ulertu HILATURAS DE VERGARA lantokia aipatu barik. Esan genezake lantoki honek sartu zuela gure herria industria bidean, eta ez bakarrik hori baizik eta herriko emakume askok aukera ere izan zuen bertan lan egiteko, eta une hartan, egia esanda, emakumeak lantoki batean lanean ikustea ez zen normalena. Baina bai jarduera honetan, izan ere harian lan egiteko ezinbestekotzat jotzen zen emakumeen eskuak erabiltzea. 

Atzekoz aurrera hasiko gara, lantokiaren lehendabiziko eraikuntzaren inaugurazioarekin, izan ere 1956ko abuztuaren 25ean, herriko jaiak bete betean inauguratu zen lantoki berria, arratsaldeko 2:00etan. Luntxa Ondarreko tabernan ospatu zen, eta herriko udalak gastuen erdia ordaintzea erabaki zuen.


 INAUGURAZIOA, herriko parrokoa zen Don Leandrok egindakoa

Beraz, badakigu 1956ko apirilean pabeloia jasotzeko lanean ari zirela arduradunok, eta herriko ura hartzeko baimena ere eskatu zuela une hartan kontseilari delegatua zen Jose Maria Otazua Peñak.

Horrekin batera lantokia kokatuko zen ingurua industriarako lurra bezala ere izendatu zen, orduko hiri arautegiaren erabera. Ez zen eskaera hau azkena izango, 1966an, lantokiaren beste eskaera bati erantzunez, hiri arautegietan hiritarra izendatuta zegoen 17 poligonoa, industria bezala izendatzeko eskaera ere egin zutelako.

Gauza bera gertatu zen 1973an, 14 eta 17 poligonoen mugak aldatzea eskatu zituzten, eta Udalak onartu “por la defensa económico social delmunicipio que reportaría la construcción de una nueva nave industrial”.


Garai onak izan ziren lehendabiziko urtekoak, eta 1963an lantokiko injenerua zen Alfredo Agirre Sadabak baimena eskaera egin zuen bulego eta biltoki berria eraikitzeko.

Ondoren egon ziren beste eskaera batzuk, baina erabakitzeke geratu ziren “hasta la presentación de planes parciales o de remodelación de la zona”. Hala ere baimenik gabeko obra batzuk ere eraiki zituzten, bulegoak zabaltzekoak adibidez.

Baina krisi garaia ere iritzi zitzaion lantokiari 1977an (140 langile omen zeuden orduan lanean bertan). Aldi berean Gasteizen ari ziren beste lantoki bat eraiki nahian eta bertara eraman nahi zutela herriko ekoizpena ere zurrumurrua zabaltzen ari zen herrian. Krisiak krisi, 1978ko ekainaren 3an itxi zen Hilaturas. Urte bereko uztailean bertako langileek taberna bat zabaldu zuten herriko udaletxean gaur dagoen alondigan. “Se acordó la cesión temporal de los locales de la antigua alhóndiga municipal a los obreros parados de Hilaturas de Vergara hasta que regularicen el subsidio de paro”.

“Después de la reunión celebrada en el Ayuntamiento con el Sr. Gerente de la empresa con miembros de esta Corporación, a solicitud de varios representantes de sindicatos, dicha empresa ha remitido una copia de la documentación entregada al Consejo General Vasco, para la posible puesta en marcha de la factoría de Hilaturas. Se acuerda realizar todas las gestiones pertinentes para la consecución de los fines deseados”.

Poliki poliki hasi zen likidazioa, eta 1980ko urtarrilean makinaria gehiena salduta zegoen. Guztira, 38 miloi lortu ziren salmenta hartatik.

Bitxia da,1980an ere herriko udaletxea zaharberritzen hasi zirenean, Hilaturaseko bulegoak erabili zirela udal bulego berriak bukatu arte. Beraz, Hilaturas herriko udala interinoa ere izan zen garai batean.

Itxiera honen sektore kaltetuena emakumeak izan ziren, langabezian askok ondoren lanik egiteko aukerarik izan ez zutelako.

Iturria:

  • Antzuolako Artxibo Historikoa. Udalbatzarretako Liburuen Aktak: 19, 20, 21, 23, 24, 30.
  • `Hilatura´ paperak.









No hay comentarios:

Publicar un comentario en la entrada